İncir Dışsatımında Organik İncir Üretiminin Önemi

tarafından
119
İncir Dışsatımında Organik İncir Üretiminin Önemi

Son yıllardaki teknolojik gelişmelerin sonucu olarak, günümüzde tarımsal ürünlerin üretim miktarında önemli artışlar sağlanmıştır. Bu durum verim artışını hedef alan politikaların ve planlamaların başarısı olarak değerlendirilebilir. Son yıllardaki teknolojik gelişmelerin yanı sıra tarımsal ürünlerin ticareti de önem kazanan diğer bir konudur. Çünkü artık tarımsal üretim sadece beslenme ihtiyacını karşılayan bir sektör olmaktan çıkmış, ülkelerin ekonomisine dış ticaret yoluyla önemli katkılar yapan ya da yapması beklenen bir sektör olma yolunda önemli gelişmeler kaydetmiştir.




Tarım sektörünün ülke ekonomisine yapacağı dış ticaret katkısının zaman içinde artarak süreklilik kazanması istenen ve beklenen bir durumdur. Bu durum, öncelikle, karşılaştırmalı olarak üstün olunan tarımsal ürünler ile sağlanabilir. İşte ülkemiz açısından da incir, özellikle de kuru incir bu tür bir üründür. Tüm ürünlerde olduğu gibi, uluslar arası tarım ürünleri ticaretinde de güçlü bir rekabet söz konusudur. Bir taraftan artan rekabet, diğer taraftan çevre bilincine ve sağlıklı ürünler tüketme isteğine sahip tüketiciler, bütün ürünlerde olduğu gibi tarımsal ürünlerde de farklı özelliklerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bütün bu gelişmelerin sonucu olarak “Ekolojik Tarım” (organik ya da ekolojik tarım da denmektedir) gündeme gelmiş ve önem kazanmıştır. Dünya kuru incir üretiminde birinci sırada yer alan ülkemiz açısından da, değişen tüketici isteklerinin ve uluslar arası rekabet koşullarının göz önüne alınması kaçınılmazdır.

Ülkemizde iklim faktörlerinin uygun olması nedeniyle, üstün kaliteli ve verimli kuru incir üretimi yapılabilmektedir. Ülkemizde özellikle Ege Bölgesi’nde yetişen incirlerin kalitesi tüm dünyada kabul görmüştür. Dünyada 95 bin tonluk kuru incir üretiminin, yıllara göre bazı farklılıklar olmakla beraber yaklaşık 45-50 bin tonu ülkemizde elde edilmektedir. Kalan üretim ise Yunanistan, ABD, İtalya, Portekiz ve İspanya tarafından elde edilmektedir. Dünya kuru incir üretiminin yarısının ülkemiz tarafından sağlanıyor olması, oldukça önemli ve değerlendirilmesi gereken bir durumdur.

Türkiye genelinde, üretilen kuru incir miktarının %80-85’i Aydın ilinden sağlanmaktadır. Ülkemizde yaklaşık olarak 10 milyon incir ağacı bulunmakta bunun 6.8 milyonu Aydın ilindedir. 

Üretim açısından dünyada Türkiye’nin, Türkiye’de ise özellikle “Menderes Havzasının” önemi oldukça açık olarak görülmektedir. İncir üretiminde sahip olunan bu durum, bizi kuru incir dışsatımında lider olabilmemizi sağlayabilecek derecede avantajlı kılmaktadır. Bunun yanında kurutmaya en elverişli çeşit olan “Sarılop” çeşidinin en yoğun olarak bulunduğu bölgenin yine “Menderes Havzası” olması diğer bir avantajlı durumdur.

Dünya kuru incir üretimi açısından Türkiye’nin elinde bulundurduğu avantajlı durum, aynı şekilde dünya kuru incir dışsatımında da yine ülkemiz lehine bulunmaktadır. 

Dünya kuru incir dışsatımındaki mevcut durumun daha da iyileştirilmesi için, üretim potansiyelimizin ve dışsatım üstünlüğümüzün iyi değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu değerlendirmenin yapılması için, uluslar arası rekabetin ve değişen tüketici isteklerinin çok iyi izlemesi ve değişen pazar koşullarına kolayca adapte olabilecek önlemlerin alınması ve planlamaların  yapılması gerekmektedir.

Bilindiği gibi son yıllarda doğal dengeleri bozmayan ve belirli bir kaliteyi hedefleyen üretim ön plana çıkmaktadır. Bunun yanında tüketicilerin beslenmeden kaynaklanabilen sağlık problemlerine olan duyarlılığının artması ile “Ekolojik Tarım” güncel hale gelmiştir. 

Ekolojik ürünlerin ekonomik öneminin giderek artması, hem üretim hem de dağıtım aşamalarında bazı kuralların konmasını zorunlu hale getirmiştir. Avrupa Birliği’nde 1991 yılında ekolojik bitkisel ürünlerin üretimi ve pazara sunulması konusunda bir yönetmelik yürürlüğe girmiştir. Ülkemizde ise 18 Aralık 1994 yılında yürürlüğe giren 22145 sayılı yönetmelik,  ekolojik ürünlerin üretimini düzenlemektedir.

Kuru incir üretimi ile dışsatımında lider durumda olan ülkemizin, mevcut avantajlarını gelecekte de  koruyabilmesi ve kuru incir üreten diğer ülkelerle rekabet edebilmesi için, tüketici tercihini dikkate alması gerekmektedir. Ekolojik kuru incir üretimi bu yönüyle de çok avantajlı durumdadır. Çünkü ekolojik kurutulmuş incir Türkiye’de ilk ekolojik ürünlerden birisidir. Özellikle Ege Bölgesi’nde Aydın yöresinde sözleşmeli çiftçiler aracılığıyla gerçekleştirilen bu uygulama giderek yaygınlaşmaktadır.

Dünyada Türkiye’nin, Türkiye’de ise Menderes Havzası’nın kuru incir üretimi açısından oldukça önemli bir bölge olduğu, kuru incir dışsatımı açısından ülkemizin avantajlı bir konumda olduğu bilinmektedir. Bir yandan artan uluslar arası rekabet, diğer yandan değişen tüketici tercihleri ekolojik incir üretiminin önemini artırmaktadır. Çünkü tüketiciler, organik olmayan girdilerle üretilen ürünleri tercih etmedikleri gibi, organik girdilerle üretilen ürünlere daha yüksek fiyatlar ödemeyi göze almaktadırlar. Bu nedenlerle kuru incir üretiminde ekolojik üretime önem verilmesi ve uluslar arası bir pazarlama stratejisinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu stratejinin belirlenmesinde üretici örgütü olan Tariş’in, Tarım Bakanlığının, İhracatçılar Birliği’nin ve üniversitelerdeki uzmanların eşgüdümlü çalışması gerekmektedir. Burada yapılması gerekenler şu başlıklar altında toplanabilir:

  • Öncelikle uluslar arası pazarda ülkemizi temsil eden bir marka yaratılmalıdır.
  • Ekolojik üretimin yaygınlaştırılması amacıyla tarımsal yayım çalışmaları yapılmalıdır.
  • Sertifikasyon ve yasal düzenlemeler tamamlanmalıdır.Farklı işleme yöntemleri ile ürün çeşitliliği artırılmaya çalışılmalıdır.
  • Sözleşmeli tarım faaliyetleri ile dış pazarın istediği kalitede ürün elde edilmesi sağlanmaya çalışılmalıdır.
    • Ekolojik üretimin nedeniyle elde edilen fiyat farkı üreticiye yansıtılmalıdır.