Ekonomi Biliminde 5 Önemli Sektör Hangileridir?

tarafından
381
Ekonomi Biliminde 5 Önemli Sektör Hangileridir?

Bir ekonomiyi daha iyi anlamak, çözümlemek ve somut kılmak için farklı parçalara ayırmak gerekir. Ekonomi bilimini, özelden genele veya mikrodan makroya şeklinde farklı parçalara ayırmak, ekonomiyi bir bütün olarak daha iyi anlamayı ve analiz edilmesini sağlar. Ekonomiyi genel olarak yansıtan ve modern ekonomilerde birden fazla sektör mevcuttur. Her ne kadar bir çok ülke ve ekonomik model, ekonomiyi üç sektöre ayırsa son yıllarda bazı ekonomist, bilim insanı ve modern ülkeler üçten fazla sektöre ayırmışlar. Ekonomi, bilimin önemli bir bileşeni olarak sürekli bir değişim şeklinde ilerleme kaydeder. Uzun yıllardan beri bilinen Birincil, İkincil ve Üçüncül ekonomik ana sektörler bilinse de, son yıllarda Kuvaterner ve Qinary gibi alt sektörlerin de olduğunu söyleyebiliriz

Ekonomide ana ve alt sektörler

Birincil Sektör (Tarım, Balıkçılık, Madencilik, Ormancılık )

İkincil Sektör  (Sanayi )

Üçüncül Sektör (Hizmet)

Kuvaterner Sektör (Bilgi Ekonomisi)

Quinary Sektör (Karar alma ekonomisi)

Birincil Sektör

En eski ve ilkel sektör olmakla beraber, dünyadaki tüm hammadde ve temel gıdalar ürünü sektörüdür. Birincil ekonomik sektörde; tarım, hayvancılık balıkçılık, madencilik ve ormancılık gibi önemli stratejik faaliyetler mevcuttur. Canlıların besin ihtiyacını, hammadde ürünlerini toprakta ayıklar ve toplar. Geri kalmış ve gelişmekte olan toplumlar ve ülkelerde bu sektörde çalışanların oranı yüksektir. Gelişmiş ülkelerde, teknolojik ilerlemeler sayesinde istihdam edilenler birincil sektörde azdır. Bir ülke ekonomisi büyük oranda birincil sektörden oluşuyorsa, o ülke ekonomik açıdan gelişmemiş ülke statüsünde yer alır..

İkincil Sektör

Birincil sektör tarafından elde edilen hammaddeler, sanayi ve fabrikalarda işlenerek insanoğlunun kullanabileceği ürünlerdir. Örneğin; kumaşın giysi, ahşabın mobilya, çelik-demirin araba haline getirilmesi örnek gösterilebilir. İkincil sektör faaliyetinde; tekstil üretimi, araba üretimi, havacılık üretim, kimya ve mühendislik endüstrileri, inşaat ve gemi yapımları, enerji tesisleri ve tarıma dayalı sanayi bulunmaktadır. Bir ülke ekonomisi; ikincil faaliyete geçtiğinde, sanayi ürünlerini nasıl dönüştürülebileceğini, dağıtılabileceğini ve satılabileceğini değiştirerek gelişmişliğe yakın olmasıyla bilinir. Bu sektörde; çalışanlar gelişmiş ülkelerde yüksek, gelişmemiş ülkelerde azdır. Son yıllarda yaklaşık olarak ABD işgücünün %20’si ikincil sektörde çalışmaktadır.

Üçüncül Sektör

Hizmet sektörü olarak bilinen üçüncül sektör, birincil ve ikincil sektörde üretilen mallar satın alınıp kullanılarak hem nüfusa, hem de ekonomiye hizmet sunmaktadır. Bu sektörde; eğitim, sağlık, hukuk, bankacılık, ticaret, turizm, sigortacılık, basın-medya ve restoranlar bulunmaktadır. Gelişmiş ülkelerin ekonomilerinde, üçüncül sektörün ekonomiye katkısı yüksektir.

Kuvaterner Sektör

Bir çok ekonomik model, ekonomiyi üç sektöre ayırsa da modern çağda, çağdaşlaşmış ülkeler ekonomi bilimini üçten fazla sektöre ayırır. Kuvaterner sektör, üçüncül sektörle yakından bağlantısı bulunan ve “bilgi ekonomisi” olarak bilinir. Kuvaterner sektörde, bilimsel araştırmalar, kültür, kütüphaneler, yazılım-donanım hizmetleri, eğitim, AR-GE ve bilgi teknolojileri gibi entelektüel faaliyetler mevcuttur. 21. yy dünyası, teknoloji ve bilgi çağı olduğunda ekonomik gelişmeler, bu entelektüel faaliyet ve hizmetlerle daha çok ilerler.

Kuinary Sektör

Bu sektör, bazı bilim insanı ve ekonomistlere göre; bir ülke ve ekonomide, üst düzey kararların alındığı ekonominin bir alt ve önemli sektörüdür. Diğer tüm sektörlerde üst düzey kararlar ekonomik açıdan son derece önemlidir. Dünyanın tüm ülkeleri, sosyal, siyasal, kültürel, çevre, askeri, hukuki ve ekonomik alanlarda karar alam mekanizmalarını genellikle üst düzey yetkililerin kararlarıyla doğrudan bağlantılıdır. Çünkü genellikle kararlar, gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerde çoğu zaman hükûmet tarafından verilir. Bu tür kararlar hem insani gelişme, hem ekonomik gelişmeye olumlu veya olumsuz etkiler. Kuinary sektörde; hükûmet, evrensel kurum-kuruluşlar, üniversiteler, sağlık hizmetleri, eğitim hizmetleri, yargı, medya ve kar amacı gütmeyen kuruluşlar gibi üst düzey yetkili ve kararları içermektedir. Ekonomisi çok gelişmiş ülkelere baktığımızda, karar alma ve verme mekanizmaları sadece bir yere bağlı olmadan alanını ilgilendiren üst düzey yetkili ve yöneticileri tarafından verilir.

Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalında Yüksek Lisans Öğrencisi…